Skąd wywodzą się kolędy?

W tym opracowaniu możecie odnaleźć największy zbiór kolęd oraz pastorałek. Kolędowanie to jedna z najpiękniejszych naszych tradycji z okresu świąt Bożego Narodzenia. Rodziny spotykają się i odrzucają na bok problemy codzienności a wspólnie śpiewają piękne polskie kolędy. Teksty kolęd są przekazywane z pokolenia na pokolenie i znane bardzo szeroko. 

Chyba nikt nie wyobraża sobie świąt bez najlepszych polskich kolęd takich jak Cicha Noc, W żłobie leży czy Przybieżeli do Betlejem. Dzieci mogą uczyć się kolęd w specjalnie przygotowanej zakładce kolędy dla dzieci. Znajdziecie tutaj między innymi zestaw kolęd w najbardziej tradycyjnych wykonaniach jak i też propozycje nieco innych aranżacji.

Czym jest kolęda?

Słowo kolęda wywodzi się od łacińskiego calendae, co znaczyło pierwszy dzień miesiąca. Z kolędą styczniową wiązał się zwyczaj składania sobie darów i życzeń. Dlatego na początku nazwa kolęda odnosiła się do pieśni noworocznej, gdzie znajdowały się życzenia pomyślności i urodzaju na nowy roku. Chwaliła gospodarze i jego rodzinę oraz dziękowała za otrzymane dary. Takie kolędy śpiewane są często pod oknami gospodarzy, kończące się prośbą o datek znane były w różnych krajach słowiańskich, szczególnie na terenie Ukrainy.

kolędy polskie

Nie wiadomo kiedy kolęda ostatecznie była utożsamiana z pieśnią na Boże Narodzenie. Stało się to prawdopodobnie dopiero w wieku XIX. W okresie średniowiecza nie wyróżniała się spośród innych religijnych pieśni. Oparta była o wydarzenia opisane w bibili, które miały formę modlitwy wzorowana bardzo często na kościelnych hymnach. Z kolęd XVI wiecznych zachowała się między innymi Anioł Pasterzom mówił. W wieku XIII franciszkanie zaczęli tradycję jasełkowego kołysania Dzieciątka, co było dalej kontynuowane przez klaryski oraz karmelitanki. Przy szopce wystawiano bożonarodzeniowe misteria i śpiewano. Często były to kołysanki wzruszające z wielką ilością macierzyńskiego ciepła oraz przy wrażliwości dla bezradnego dzieciątka.

Zwyczaj kolędowania to bardzo stara polska tradycja. Z dawnych zbiorów kolęd i pastorałem wynika, że dawniej były to formy zabawy w czasie długich wieczorów Świąt Bożego Narodzenia i były zupełnie inne od tych śpiewanych w tym okresie w Kościołach. Wówczas za dopuszczone do śpiewania w kościele były uważane jedynie pieśni znajdujące się w książkach do nabożeństwa bądź też śpiewniku Kościelnym. Ważnym czynnikiem wpływającym na upowszechnienie kolęd było nakłanianie wiernych do tego, by decydowali się na śpiewanie w domu. Miało to budować więzy rodzinne oraz zatrzymywało ich w domach w okresie świąt Bożego Narodzenia, dlatego nie pojawiali się w karczmach, szynkach czy innych miejscach uciech. Kolędy układane były na królewskich dworach, w pałacach rycerzy oraz możnych panów. Kolędy były pisane przez duchownych, organistów, nauczycieli szkół parafialnych. Spisywane były przez pisarzy, poetów oraz wiejskich twórców. Tak wielka różnorodność stylu i muzyki wśród polskich kolęd wynika właśnie z tego jak wiele różnych osób je tworzyło. W większości polskich kolęd nie znamy imion twórców. Układane były jako te, w których miało dochodzić do przekazywania uczyć, myśli czy pragnień przy obchodach pamiątki Bożego Narodzenia.

Praktycznie każdy wie czym są kolędy i zna je doskonale niezależnie od tego czy jest młody czy stary, wierzący czy ateista. Są to pieśni, które będą częścią naszej polskiej duszy. Zrosły się nierozerwalnie z polskością, mogą być słusznie naszą dumą. Każdy naród chrześcijański ma swoje pieśni na Boże Narodzenie. Nigdzie jednak nie są one tak mnogie i tak bezpośrednie jak te śpiewane w Polsce. Nie ma jednego zbioru polskich kolęd, warto jednak podjąć próbę, by zebrać w miarę możliwości te najbardziej znane i właśnie dlatego powstała ta strona, gdzie będziemy chcieli na podstawie zbiorów sprzed wieków przygotować własnoręcznie jakiś zbiór kolęd, który będzie można Wam przekazać.

Dla nas kolędowanie również będzie częścią Polski, częścią naszej rodzimej tożsamości i dlatego właśnie trzeba pamiętać o kolędach i dalej przekazywać je z pokolenia na pokolenie, tak by również inni mogli się z nimi zapoznawać. Miejmy nadzieje, że tradycja kolędowania nigdy nie minie i będzie to jedna z tych pamiątek po poprzednich pokoleniach kojarzona wyjątkowo przyjemnie.

Autor

Redakcja InMusic.pl

Wiadomości z branży muzyczne, artykuły, wywiady, historie gwiazd

Zobacz również